Domaining 104: Portföy Mühendisliği ve Yasal Zırh
Bu seviye, artık sadece "domain alıp satmak" ile ilgili değildir; bir varlık yönetim şirketi (asset management firm) gibi düşünmeyi gerektirir. Binlerce alan adını yönetirken manuel işlemler imkansızlaşır ve hukuki riskler artar.
1. Otomatik Portföy Yönetimi (Automated Portfolio Management)
Büyük ölçekli bir portföyü (1.000+ domain) yönetmek için manuel Excel tabloları yetersiz kalır.
-
API Entegrasyonu ve Toplu İşlemler: Kayıt operatörlerinin (Registrar) API'lerini kullanarak yenileme, DNS güncelleme ve transfer işlemlerini otomatize edin.
-
Veri Odaklı Budama (Pruning): Portföyün sağlık durumunu korumak için "duygusal bağları" koparın. STR (Satış Oranı) ve trafik verilerine dayanarak, yenileme maliyeti potansiyel getirisinden yüksek olan domainleri otomatik olarak düşürün (drop).
-
Yaşam Döngüsü Analizi: Bir domainin "Edinme -> Park Etme -> Geliştirme -> Satış/Düşürme" döngüsünü takip eden yazılımlar kullanın.
2. Dijital Varlıklar İçin Vergi Verimliliği (Tax Efficiency)
Domainler maddi olmayan duran varlıklardır (intangible assets) ve vergilendirilmesi karmaşıktır.
-
Envanter mi, Sermaye Varlığı mı?
-
Eğer sürekli al-sat yapıyorsanız, domainler "ticari mal" (inventory) sayılabilir ve gelir vergisine tabi olur.
-
Eğer uzun vadeli tutuyorsanız, satışlar "sermaye kazancı" (capital gains) olarak vergilendirilebilir (genellikle daha düşük orandır).
-
-
Uluslararası Yapılanma: Dijital varlıklarınızı, vergi avantajı sağlayan veya Fikri Mülkiyet (IP) haklarını koruyan özel bir şirket yapısı (Holding veya LLC) altında tutarak vergi yükünü optimize edin.
3. Karmaşık Yasal Zorluklar: UDRP ve ACPA
Portföyünüz büyüdükçe, büyük markaların veya kötü niyetli aktörlerin hedefi haline gelirsiniz.
-
UDRP (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy):
-
Bu, uluslararası bir tahkim sürecidir (mahkeme değildir).
-
Savunma Stratejisi: Domaini "kötü niyetle" (bad faith) almadığınızı ve üzerinde "meşru bir menfaatiniz" (legitimate interest) olduğunu kanıtlamanız gerekir. Boş bir sayfa (park sayfası) bazen aleyhinize olabilir; jenerik bir içerik sayfası ise savunmanızı güçlendirir.
-
-
ACPA (Anticybersquatting Consumer Protection Act):
-
ABD federal yasasıdır ve UDRP'den daha ciddidir; çünkü 100.000 $'a varan tazminat riski taşır.
-
Korunma: Ticari markaları (trademark) ihlal eden veya "typo-squatting" (yazım hatası avcılığı) yapan domainlerden kesinlikle kaçının.
-
-
Tersine Alan Adı Gaspı (Reverse Domain Name Hijacking - RDNH): Markaların, ellerinde yasal bir hak olmadan sizi korkutup domaini elinizden almaya çalışmasıdır. Buna karşı profesyonel bir hukuki yanıt vermek, sadece domaini korumakla kalmaz, karşı tarafın itibarını da zedeler.
Uzman Tavsiyesi: 2026 Perspektifi
2026 yılında, hukuk teknolojileri (LegalTech) ve Yapay Zeka, markaların otomatik olarak binlerce domain sahibine "ihtarname" (Cease & Desist) göndermesini kolaylaştırdı. Sizin savunmanız da aynı şekilde teknolojik ve otomatik olmalıdır.